Wanneer is een NEN 3140 inspectie nodig bij een bedrijfspand?

Een NEN 3140 inspectie is nodig wanneer een bedrijfspand een elektrische installatie heeft die door personen wordt gebruikt of betreden. De inspectie is gericht op het veilig gebruik van de volledige elektrische installatie en omvat visuele inspectie, beoordeling van documentatie en het uitvoeren van metingen en beproevingen.

Wat is een NEN 3140 inspectie?

Een NEN 3140 inspectie is een inspectie van de vaste elektrische installatie met als doel vast te stellen of deze installatie veilig kan worden gebruikt door personen. De norm beschrijft hoe elektrische risico’s moeten worden beheerst tijdens gebruik, beheer en aanwezigheid in een pand.

Het gaat niet uitsluitend om werkzaamheden of onderhoud, maar om de totale installatie in gebruikstoestand, inclusief alle onderdelen die tijdens normaal gebruik kunnen worden aangeraakt of bediend.

Wanneer is een NEN 3140 inspectie nodig of relevant?

Een NEN 3140 inspectie is relevant zodra werknemers, bezoekers of derden zich bevinden in een pand met een elektrische installatie. Iedere persoon die bijvoorbeeld een stekker in een wandcontactdoos steekt, een schakelaar bedient of zich in de nabijheid van elektrische installaties bevindt, werkt in feite met de installatie.

De inspectie is nodig om te kunnen aantonen dat de installatie veilig is voor dit gebruik. Dit volgt uit de Arbowet, die vereist dat elektrische risico’s voor personen worden beheerst, ook bij normaal dagelijks gebruik.

Daarnaast is een NEN 3140 inspectie relevant:

bij een gewijzigde installatie
bij functiewijziging van het pand
bij wijzigingen in belasting of gebruik
periodiek, om vast te stellen dat de installatie door veroudering of slijtage geen nieuw risico vormt

Wat wordt er wel en niet gecontroleerd?

Bij een NEN 3140 inspectie wordt de volledige vaste elektrische installatie beoordeeld op veilig gebruik. De inspectie bestaat uit meerdere onderdelen.

Allereerst vindt een visuele inspectie plaats. Hierbij wordt onder andere gekeken naar:

de algemene staat van de installatie
de aanwezigheid en juistheid van afschermingen en omhulsels
wandcontactdozen, schakelaars en verdeelinrichtingen
herkenbaarheid en toegankelijkheid van installatiedelen
tekenen van beschadiging, veroudering of oververhitting
of de installatie past bij het huidige gebruik van het pand

Daarnaast wordt beoordeeld of de juiste componenten zijn toegepast en of deze correct zijn gebruikt en ingesteld, waaronder beveiligingstoestellen en veiligheidsketens.

De inspectie wordt uitgevoerd aan de hand van tekeningen en documentatie. Er wordt gecontroleerd of schema’s aanwezig en actueel zijn en of deze overeenkomen met de feitelijke situatie van de installatie.

Vervolgens worden metingen en beproevingen uitgevoerd. Hierbij wordt onder andere gecontroleerd:

de continuïteit van beschermingsleidingen en vereffeningsleidingen
de circuitimpedantie van foutstroomketens
de aardverspreidingsweerstand of aardimpedantie
de isolatieweerstand van kabels en installatieonderdelen
de werking en aanspreektijd van aardlekschakelaars
de werking van overstroombeveiligingen
de werking van veiligheids- en noodketens

Deze metingen zijn essentieel om vast te stellen of beveiligingen in de praktijk ook daadwerkelijk functioneren zoals bedoeld.

Wat niet binnen deze inspectie valt, zijn inspecties van elektrische arbeidsmiddelen. Die maken geen onderdeel uit van deze beoordeling en worden altijd afzonderlijk uitgevoerd. Ook richt de inspectie zich niet op brandveiligheid voor verzekeringsdoeleinden.

Wat ontvangt de aanvrager na afloop?

Na de NEN 3140 inspectie ontvangt de aanvrager een inspectieverslag. Dit verslag beschrijft de uitgevoerde inspectie, de beoordeelde onderdelen en de resultaten van visuele inspectie, metingen en beproevingen.

Niet iedere inspectie leidt tot afwijkingen. Wanneer geen onveilige situaties worden vastgesteld, wordt dit expliciet vastgelegd in het verslag. Wanneer wel tekortkomingen of risico’s worden aangetroffen, worden deze beschreven zodat passende maatregelen kunnen worden genomen.

Het inspectieverslag dient als aantoonbaar document waaruit blijkt dat de elektrische installatie is beoordeeld op veilig gebruik.

Veelgestelde vragen over NEN 3140 inspecties

Gaat NEN 3140 alleen over onderhoud of werkzaamheden?

Nee. NEN 3140 gaat over veilig gebruik van de installatie in brede zin, inclusief normaal dagelijks gebruik.

Wordt de hele installatie geïnspecteerd?

Ja. De inspectie richt zich op de volledige vaste elektrische installatie, inclusief visuele inspectie, documentatie en metingen.

Is een NEN 3140 inspectie een brandveiligheidsinspectie?

Nee. De inspectie richt zich op persoonlijke veiligheid en aanrakingsgevaar, niet op brandrisico of verzekerbaarheid.

Is NEN 3140 wettelijk verplicht?

De norm zelf is geen wet, maar de verplichting volgt indirect uit de Arbowet, die veilige arbeidsomstandigheden vereist.

Voor welke situaties of doelgroepen is dit van toepassing?

NEN 3140 is van toepassing op alle bedrijfspanden met een elektrische installatie, ongeacht de sector. Dit geldt voor kantoren, zorginstellingen, onderwijsgebouwen, industrie en utiliteit.

De verantwoordelijkheid ligt bij de werkgever of installatieverantwoordelijke van het pand.

Belangrijke aandachtspunten en beperkingen

Een NEN 3140 inspectie is een momentopname. Veranderingen in gebruik, belasting of installatie kunnen nieuwe risico’s veroorzaken.

Daarnaast is de inspectie onderdeel van een bredere aanpak voor elektrische veiligheid. Procedures, instructies en verantwoordelijkheden blijven essentieel.

Tot slot zegt een NEN 3140 inspectie niets over brandveiligheid of verzekeringsacceptatie; daarvoor zijn andere inspecties bedoeld.